Geçenlerde İzmir’de bir fabrika/işyerine sohbete gidiyorum diye evden çıkacaktım ki…Oğlumun 'baba nereye gidiyorsun?', benim 'konuşma yapmaya', oğlumun 'ne anlatacaksın ki?', benim 'ya bildiğin şeyler, davranış, beyin, insan gelişimi, karar vermek filan', oğlumun 'ha anladım, evet, ne demişler, ‘ayının bildiği 3 kelime, 2'si armut' demesiyle özetlenen bir konuşma geçti. Her neyse, gittiğim yerde iyi ağırlanma yanısıra zihinleri pırıl pırıl genç ve daha az genç insanlarla gün

Uzun bir aradan sonra çoğu son 10 yıl içinde bu sayfalarda yayımlanmış yazılarımdan seçtiklerimi bir kitap içinde bir araya getirebildim. Kitabın içinde yer alan yazılarda çocuklar ve gelişimleri hakkında bilimin ürettiği bilgiler, konuşup tanıştığım insanların hayatlarından ve görüşlerinden çıkarttığım sonuçlar ve bende kalanlar yer aldı. Yazılarımı kimler okusun diye yazdığımı soran olursa, hayatında çocuk olan herkes, derim. Çocuklu hayat, değişik sebep ve biçimlerde haya

Başka birisine zarar vermeyi ve verilmesine rıza göstermeyi kabul etmeyen yanımızın neredeyse otomatik olarak devreye girmesini bir refleks gibi düşünebiliriz. Geçtiğimiz hafta Twitter konularından birisi Sait Faik’in soyadını (Abasıyanık) kitap adıymış gibi okuyan genç kız oldu. Okurların “bu konuya değinseniz”, demesiyle fark ettiğim bu “tartışma”da bir taraf cehaletin yaygınlığına ve eğitimin çöküşüne örnek seçtikleri genç kız ile bir yerde dalga geçerken, bir taraf da bu

Anne-babanın çevresindekilere ve topluma, kamuya çok iş düşüyor. Otizm karşısında kimse yalnız bırakılmamalı Otizm, Türkiye’de yeterince ciddiye alınan bir konu mu? Otizmin tanınması ve ciddiye alınması anlamında 25 yıl öncesine göre büyük bir farklılık olduğunu söyleyebilirim. Çocukların kendisi bu farklılığı kaçınılmaz ve zorunlu kıldı. Özellikle 2000’lerin başından beri, daha iyiye gidebilecek vakalar da doktorlara başvurmakta. Bu da herkesin otizmi iyiye gidebilen yanları

Kültürel ve sosyal psikoloji alanının dünyadaki öncülerinden olan Çiğdem Kağıtçıbaşı’nın bilimsel çalışmalarını topluma eriştiren AÇEV, çeyrek yüzyılı aşkın bir zamandır sosyal adaletsizliğin ve eşitsizliğin değişik biçimlerinin özellikle çocuklar ve anne-babaları üzerinde etkilerini azaltacak ya da dengeleyecek toplum temelli eğitim programları geliştirip uygulamakta AÇEV’in geçtiğimiz yıl kaybettiğimiz Prof. Dr. Çiğdem Kağıtçıbaşı anısına düzenlediği #bilimtoplumlabuluşuyo

‘Yetiştiriyoruz, emek veriyoruz, kalmayıp gidiyorlar.’ Şirket ortaklarından birisi yeni kuşakların sadakatinin zayıflığını bu sözlerle tarif ediyordu. Junior’lukla başlayıp bir sonraki aşamaya geçen ‘eleman’ neden gidiyor? Yetiştiği şirkette, bir bakışla baba ocağında kalmak yerine bir başka yere gitmenin sayısız anlamı var. Çok iyi yetiştirdiğimiz birisinin bizden daha gelişmiş ülkeler veya kurumlar tarafından ‘kapılması’nı taşra takımlarında kendini gösterip büyük takımlar

(Hürriyet Pazar, Begüm Soydemir “Öfkeli Çocuklar” röportajı için notlar) Öfkeli davranışları nedeniyle okullardan çıkartılan, ruh sağlığı hizmetleri için yönlendirilen küçük çocukların sayısı artıyor. ABD ve Avrupa’da benzer bir eğilim bildiriliyor. Ruhsal bozukluk riski. Küçük yaşlarda başlayıp devam eden öfke ve saldırganlık, daha büyük yaşlardaki DEHB ve davranım ve duygudurum bozuklukları için ciddi bir risk göstergesidir. Ekran Çocuk oyuncuların sanal ortamda kendin

Freud, 1980’li yıllarda keşfedilen bir makalesinde, yaşananların genetik yapıyı etkilediğini ve bu etkinin kuşaklar boyu sürdüğünü söylüyor. Ama, bu makaleyi hiç yayımlamamış, hatta varlığını yadsımış. Darwin ve evrim teorisiyle tanışmamı, lise birinci sınıf biyoloji dersine (Çiğdem hoca’ya) borçluyum. Kitabın ya ilk, ya da ikinci ana başlığı, türlerin kökenine ve hayatın gelişimine dair, Darwinci biyoloji teorisini anlatıyordu. Canlılığa bakış açılarından birisi ve en geçer

Krizi fırsata dönüştürmek. Kendi krizini başkalarının gelişimi için fırsata dönüştürmek. Etik . Yapabileceği halde (yapamadığından değil, yapmayı doğru bulmadığından ötürü) yapmamayı tercih etmek. Az mı, çok mu, eksik mi, fazla mı? Çok olması eksik olmadığı anlamına gelmez. Az olması da eksik olduğu anlamına gelmez. İnat. İnat gerçeği hedeflerse kararlılık olarak da adlandırılabilir. Çoğaldıkça anlamı azalan Şey . Bir şey biliyorum. Ben de bir şeyler biliyorum. Çin iş

Dertli günlerde, bugünkü dertlerimizden nasıl kurtulacağımızı düşünmek bile rahatlatıcı. Genellikle ilk iş, geleceğimizin nasıl olacağını merak ediyoruz. Bu merak değişik şekillerde ortaya çıkabiliyor. Sahici bir “futurolojik” merakı bir tarafa bırakalım. Bazen bambaşka, bugünün dertlerinin olmadığı bir geleceğin hayallerini kuruyoruz; sıklıkla da bizi nasıl bir geleceğin beklediğine ilişkin kehanetleri dinleyip hayallerimizi ona göre biçimlendiriyoruz. Geleceği net göremeyec

Geçtiğimiz hafta RC '19 öğrencileriyle bir kariyer günü panelinde bir araya geldik. Daha doğrusu bir panelde başka hekim meslektaşlarla beraber mesleğimize ilişkin deneyimlerimizi ve mesleğin geleceğine ilişkin kanaatleri paylaştık. Özellikle son 10 yıldır başta kendi mezunu olduğum Ege Ü Tıp Fakültesi olmak üzere bir çok Tıp Fakültesinde öğrencilerle, ve bir çok anabilim dalındaki genç hekimlerle, kendi deneyimlerim ile tıp eğitimi ve pratiği alanında oluşan bilimsel biriki

‘Biz deli değiliz, onlar deli’ dediğimizde ‘bize dokunmayın, onlara istediğinizi yapabilirsiniz’ ayrımcı dilini, zorbalığa ve stigmatizasyona maruz kalmış olsak bile ötekini öne sürerek kendimizi koruyacağımızı sanıyoruz Gazete yazılarında veya sosyal medyada olumsuz davranış ya da durumları tanımlarken ruhsal bozukluklara benzetme sıkça yapılıyor. Siyasi liderlerin ruh sağlığına ilişkin sorgulamalarda ‘bu kadar saçma ve yanlış bir uygulamayı ancak ruh sağlığı bozuk bir kişi

Çocuklarımıza kitap alırken uzmanların denetimine değil fikirlerine ihtiyaç duyarız. “Ner’de bu devlet” dercesine bir haykırışla “nerede bu uzmanlar?” dendiğinde ve hele konu çocuklarla ilgiliyse, doğal içgüdülerimizle hamle etmeden bir durup düşünmek gerek. Uzman olarak uzmanlığımızın sınırlarının sınandığı bir yerde miyiz diye sormalıyız. Uzmanlığımızın bir projektörü varsa, onu gösterilen yere mi, yoksa gösterilen yerin bizim görmemizi engellediği yere mi tutmalıyız?

(Yeşilay Dergisi için Şerife Barut tarafından yapılan görüşme metni) 0-3 yaş arası çocukların televizyon ve özellikle reklam izlemesine şiddetle karşı çıkıyorsunuz, nedenini bizimle paylaşır mısınız? Küçük çocukların temel ihtiyacı karşılıklı ilişki kurulabilecek güvenli ortamlardır. Dünyaya geldiği andan itibaren bebeklerin, insan yüzünü diğer nesnelere bakmaya tercih ettiklerini biliyoruz. Doğuştan gelen bir tür genetik program söz konusu. İnsan sosyal bir varlık olduğu

Birçok kentte katıldığım toplantılarda benden yapmam istenen konuşmalara konu seçimi işin en heyecanlı kısımlarından birisi oluyor. Doğal olan herkesin mesleği (örneğin bilgisayar mühendisliği, kalp cerrahisi gibi) ya da bir biçimde uzmanlığı (diyelim pul koleksiyonculuğu veya buharlı lokomotifler ya da Osmanlı sarayındaki hamurlu tatlıları) alanında bir konuda konuşmacılık yapması... Mesleki uzmanlık alanım psikiyatri/çocuk psikiyatrisi ve beyin bilimleri, klinik olarak uğra

Boğaziçi Üniversitesi mezunlarının derneği BÜMED’in dergisine görüş belirtmemi isteyen genç mezunların soruları da ‘rekabet’ hakkındaydı. Öyle güzel ve içten sorular hazırlamışlardı ki, video kaydını youtube’da bulabileceğiniz bu röportajdan türettiğim bu ayki yazımda düşündüren sorularına yer vermeden edemedim. Biz rekabeti kavramsal olarak da, gündelik hayatımızda da kullanırken, sanki son zamanlarda bunu daha olumlu bir kavram olarak, normalleştirdiğimiz bir süreç olarak