Apaçık kanıtlar olsa bile bir gerçeği “inkâr” etmek, yokmuş gibi davranmak nasıl mümkün oluyor? Aşılarla ya da iklim değişikliği ile ilgili ortak noktalardan birisi, her iki durumda da, sonuçlarıyla ilgili korkutucu ve tehlikeli durumlardan söz ediliyor “Kehanetin doğruluğuna o kadar inanmışlardı ki, inançlarının gücü kehaneti iptal etti”. 1950’lerdeki “the Seekers” (Arayanlar) tarikatı birkaç yıl önce Şirince’ye gelip dünyanın sonunu (ve uzaylı dostları tarafından kurtarıl

"İstese çok iyi yapabiliyor ama…" tanımı genellikle dikkat eksikliği-hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı alan çocuklar için söylenir. DEHB ile ilgisi olmayan bir çoğumuzun zihninde de "yapabilir ama istemiyor" düşüncesini doğurur. İstemek, yapmak, istemeden yapmak, istese de yapamamak gibi açıklamaları felsefe ile nörobilimin arayüzünde duran temel insanlık hallerinden oluşmuş bir gelişimsel sorun olan DEHB’yi araştıranlar bu isteme/yapma ikilemini de ister istemez kurcalam

Sizin de dikkatinizi çekiyor mu, sanki son birkaç yıldır önce ergenlerin dilinde başlayan “aynen” kelimesi (aslında tek kelimelik cümle) hızla yaygınlık kazandı. Çevremdekilere “bak sen de aynen demeye başladın” derken aynen bana da sıçradı. Kelimelerin ve cümlelerin viral niteliğine aynen ’de tanık oldum. İş ciddiye bindi; karşılıklı konuşmalarda aynen cümlesinin kaç kez geçtiğini saymaya başladım. Kafamızı karşıdakini onaylar biçimde sallama hareketiyle aynen demen

Gençler hayırlı evlat mı olmalı, yoksa nankör mü? ‘Yetiştiriyoruz, emek veriyoruz, kalmayıp gidiyorlar.’ Şirket ortaklarından birisi yeni kuşakların sadakatinin zayıflığını bu sözlerle tarif ediyordu. Junior’lukla başlayıp bir sonraki aşamaya geçen ‘eleman’ neden gidiyor? Yetiştiği şirkette, bir bakışla baba ocağında kalmak yerine bir başka yere gitmenin sayısız anlamı var. Çok iyi yetiştirdiğimiz birisinin bizden daha gelişmiş ülkeler veya kurumlar tarafından ‘kapılması’

Kusur buluculuk özelliğimizi destekleyen bir beyin sistemi var. Bu sistemin ana parçası, anterior cingulate diye bilinen beynin önalt bölgesinde yer alan bir doku... Onun da, en yakın ilişkide olduğu parçalardan bir tanesi amigdala; o da özellikle tehlike sinyali veren durumlarda, harekete geçiyor ve kalan bölgeleri harekete geçiriyor. Anterior cingulate, aslında kusurdan ziyade, (bir önceki durumdan) farklılığı, değişikliği saptar. Hani akşam eve döndünüz, sabah kapattığınız

Sofradaki herkesin tabağını kaldırıp mutfağa götürmesiyle başlayabilecek bir empatikleşme sürecine gerek var. Ayaküzeri kahveli içecekler satılan starbaks, gloryaciynz ya da kaavedünyası gibi dükkanlar büyük kentlerdeki hayatımıza nasıl girip yerleşti, anlamak zor. İlgimi de çekiyor. Ama bu mekanlarda yaşananlar bizi, biz kim isek, anlamak isteyenleri ilgilendiriyor. Kahvenizi içtiniz, kalkıp gidiyorsunuz. tepsinizi ne yapıyorsunuz? Bir kısmımız zaten “tepsili” yerlere pek g

Modern anne-babaların yaygın biçimde benimsediği görüşleri arasında çocuklara ceza ve ödül uygulamalarına karşı olmak (düzenli uyku ve yemek saati olmasına, ya da çocuklara hastalıklardan korunma amaçlı aşı yapılmasına da...) bir tür “plaza tarzı devrimci duruş” olarak kendini diğerlerinden ayırır. Çocukların robotsu biçimde yetiştirilmesine yol açacağı endişesi ile ortaya çıktığını varsaydığım bu yaklaşımın en uç şekli hayatta yaptıklarımızın somut bir sonucu olmaması ve baş

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) çocukluk döneminde başlayıp hayatın ileri yıllarına devam eden bir nörogelişimsel bozukluktur. Hayatın değişik evrelerinde o evrenin öğrenme, çalışma ve ilişki kurma ve sürdürme gibi gereklerini yerine getirmeye engel olabilecek belirtiler verir. Örneğin, dalgınlık. Dikkati kolayca dağılabilir, toparlanamaz. Dağınıklık: Derli toplu iş yapabilmesi zordur. Hiperaktivite: Küçük yaşlarda sürekli bir hareket ihtiyacı vardır Dürtüsel

Otizmli bir çocuğun ilgisini sosyal ilişkilerden çok fiziksel dünya çeker Eğer varlığımız başkalarının varlığı ile anlam kazanıyorsa, başkalarının ne hissettiklerini ya da düşündüklerini anlayabilmek daha da önemli. Peki ya yeterince anlayamıyorsak başkalarının ne düşündüğünü, hatta kendilerine özgü düşünce ve duyguları olabileceğini? Gönülsüz çocuk. Muayene edilmek için odama getirilen çocuk odada kaldığı süre boyunca bir kere olsun yüzüme bakmadı. Bakışını yakalamak için

“ Aradığımızda yoktunuz, oysa biz sizin telefon başında bizim sizi arayacağımız anı bekliyor olacağınızı umuyorduk. Neden mi bir daha aramadık? Telefonumuzun şarjı bitmişti, veya telefonumuzun çekmediği bir yerdeydik. Yok, uçaktaydık, kapamamız gerekiyordu. Evet, o sırada aklıma gelmişti, bir sorayım dedim, size ulaşamadık. Soruyu uçaktan indiğimde unuttuğum için bir daha soramadık. ” Paragraftaki anlatımı abartılı bulabilirsiniz. Ama neredeyse gerçek olduğunu siz de biliyor

Prof Dr Engin Geçtan’ı 1987’de psikoterapi süpervizörüm olarak tanıdım. Hayatımda geliştirici etkisi olan önemli birkaç kişiden birisidir... Bu görüşmeyi Varoluş ve Psikiyatri kitabının yayımlanması vesilesiyle 1989’da yaptım. Yazıyı o dönemde sıkça yazdığım Cumhuriyet BilimTeknik’te yayımladım. Psikoterapiye ilişkin nadir gazete yazılarından birisi ve kavramların tartışılması için bir vesile oldu. Psikoterapi kavramının gündelik hayatın parçası olmaktan uzaklarda sayıldığı,

Psikoterapi dünyasının önde gelen isimlerinden birisi olan Michael Franz Basch, 1990’da kaleme aldığı bir makalesinde, başından geçen bir olayı örnekleyerek psikoterapinin “ne olduğu”nu irdeliyor. Basch, karlı bir kış günü Chicago’da çalıştığı hastanenin önünde zar zor çevirdiği bir taksiye atlar. Sinirli şoför iğneleyici sözlerle Basch’ı biraz tedirgin eder. Ancak, doktorumuz adamı sinirlendirmektense, sözlerin iğneleyici yanını duymazdan gelir. Buz kaplı sokaklarda sinirli

“… Dikkatim dağınık, çok dalgınım. Unutkanım, belki de hatırlamam gerekenler çok fazla geliyor. Hiçbir şeye yetişemiyor, hiçbir ödevimi/işimi zamanında tamamlayamıyorum. Plansızca hareket ettiğimi söylüyorlar. Sonrasını düşünmeden..." Dikkat eksikliği-hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olarak tanılanmış bir çocuk, genç ya da yetişkin ile psikiyatrının görüşmesine kulak misafiri olanlar, yukarıdakine benzer birçok yaşantı ayrıntısını öğrenirler. Kişinin yaşına göre ön plana çıkan

Biz yaşarken beyinimizde neler olduğunu, coğrafyanın (yani nöroanatominin) nelere sahne olduğunu anlamak için, hayatın bütün ayrıntılarının resmedilebilirliğini beklemek boşuna. Ama yaşadıklarımızın beyin coğrafyası sınırları içindeki ve o andaki sonuçlarını görmenin zamanı geldi. Fonksiyonel manyetik rezonans yöntemiyle beyin işleyişinin görüntülenebilmesi beyin araştırmalarının çehresini değiştirecek. Eğer bu bir tür Rönesans ise, öncüleri arasında bir Türk fizikçisi var. K

Çocuklarla soğuk kış günlerinde evde kaldığınızda yapılacak aktiviteler: Fotoğraf albümü hazırlayın: Ailece beraber yaptığınız anılar bırakan yolculukların, onun hayatında yeri olan özel günlerin (sene sonu gösterisi doğum günleri vs.) fotoğraflarını içeren bir albümü çocuğunuz ile beraber hazırlamak için iyi bir zaman. Çocuğunuz bu özel anları sizinle beraberce hatırlayarak ilişkinizdeki yakınlığınızı hissedecek. Beraber yemek yapın: Çocuğunuz ile beraber bir kek, kurabiye

Çözümleri başkalarıyla beraber oluşturmayı öğrenmek, başkalarının ihtiyaçları ile kendimizinkileri bağdaştırmak, başkalarını yok etmeden ya da yok saymadan var olmayı öğrenmek için küçük adımları oyunla, kitapla, doğayla atabiliriz Büyüyünce ne olacaksın?’ sorusunun sahici cevabı, “ne bileyim” olabilir. Gelecek kaygısı geleceğin net görülemediği, belirsizliğin hem kişisel hem toplumsal yaşamda egemen olduğu dönemlerde zirve yapar. Geleceğin istediğimiz kadar belirli olması