Biber gitsin oksitosin gelsin
Güncelleme tarihi: 12 Şub
Biber gazı bitsin, oksitosin gelsin
Oksitosin adlı nöropeptid beyinde bir kimyasal iletici rolü oynar. Özellikle sevgi ve ba
ğ
lılık ili
ş
kisi kurulurken beyin dokusundaki oksitosin düzeyinde ciddi bir artı
ş
görülür. Anne ve babalar çocuklarının yüzlerinin resimlerini gördüklerinde, seslerini dinlediklerinde oksitosin düzeyleri tırmanı
ş
a geçer.
Oksitosinin (deneysel çalı
ş
malarda) burundan sprey olarak kullanılmasıyla, ba
ş
kalarına güven, empati ve yakınlık hislerinde, cömertlikte ve ba
şkalarına tahammülde
geçici artı
ş
lara yol açtı
ğ
ı gösterilmi
ş
tir. Oksitosinin de
ğ
i
ş
ik psikolojik problemler için bir tedavi de
ğ
eri olup olmayaca
ğ
ı henüz belirsiz; ancak bu etkilerden özellikle sosyal ili
şkilenmeyi etkileyen otizm gibigelişimsel bozukluklarda yararlanılabilir mi sorusu üzerine
ara
ş
tırmalar sürmekte.
Bu bilgileri geçen hafta içinde beraberce bir seminer yaptı
ğ
ımız meslekda
ş
larımla payla
ş
tıktan sonraki çay sohbetinde gezi parkı protestoları sırasındaki polis
ş
iddeti hakkında konu
ş
maya ba
ş
ladık (
şaşacak bir şey yok, asıl bu karmaşık ortamda dikkatimizi verip semineri yapabilmemiz şaşırtıcıydı)
.
Ş
iddet nasıl önlenebilir derken, bir meslekda
ş
ımdan dahiyane bir öneri geldi (ismini yazmak isterdim; izin almayı unuttu
ğ
umu
ş
imdi fark ettim:).
Polis barı
ş
çıl göstericilere biber gazı sıkıyorsa, göstericiler de onlara oksitosin spreyleri sıkabilir.
Böylece polislerde sevecen ve empatik davranı
ş
ları do
ğ
uracak tipte bir beyin aktivitesi olu
ş
ur, göstericilere 'kıyamazlar'. Onların durumlarını ve görü
ş
lerini daha iyi anlayıp, davranı
ş
larını de
ğ
i
ş
tirirler. Bu nörobiyolojik 'silah' barı
ş
ın kurulmasına katkıda bulunabilir.
Twitter’da bu yazıyı ilk kez ‘post’ ederken, son zamanlarda gerekti
ği üzere ş
akadan anlamayan okurlara uyarı koyma ihtiyacını hissettim. Sizin için geçerli olmasa da, tekrarlayayım.
Bu önerideki biçimde barı
şçı göstericilere uygulanan şiddeti önlemek için
bir ‘sprey’ uygulaması ve bunun empati geli
ştirici etkisinden yararlanarak toplumsal olaylarda şiddet uygulayan güvenlik güçlerinin insan kardeşliği
duygularını güçlendirme ‘yöntemi’ bir bilim kurgu elbette. Hiç kimseye amacı iyi herhangi bir sprey sıkılmasını ya da fiske vurulmasını kesinlikle istemiyorum. Bu spreyin böyle bir etki göstermesini de beklemiyoruz. Ancak gösterse bile, bu
şiddetin ortadan kalkması için bir tedaviye gerek yok; çünkü ortada bir ruhsal hastalık yok. Bireylerin ve sistemlerin davranışlarına yön veren bakış açılarını insana değer verme üzerine kurmaları yeter.
(merak edenler için son dönemdeki yayınlardan bazılarının başlıkları ekte).
Yorumlar